مجالس تعزيه كتاب بكاء الباصرين

مجالس تعزيه اي كه در كتاب بكاءالباصرين بنگارش درآمده عبارتند از : <?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

1.               مجلس عالم ذر

در كتاب اصول كافي كه يكي از كتب معروف و منابع اربعة شيعه و محل مراجعه مي باشد از قول حضرت امام باقر عليه السلام ، روايتي موجود است كه بموجب آن ، روزي كه خداوند عالميان تصميم به خلقت آدم گرفت ، ابتدا خاكي را كه از زمين آورده بودند ، بدوقسمت تقسيم نموده و سپس به ذره هاي خاك فرمان داد تا خلق شوند .

از دو كپه هاي خاك دوگروه آدم خلق شدند كه شامل تمام كساني بودند كه قرار بود از بدو خلقت تا انتهاي آن و روز قيامت برروي زمين ظاهر شوند و اين مخلوقات شروع به جنب و جوش و گردش در محضر خدا نمودند .

 خداوند تنوري از آتش در مقابل آنان برافروخت و سپس به آندو گروه دستور داد تا براي آزمون بدرون آن تنور داخل شوند ، گروهي از مردمان وقتي به تنور نزديك شدند از حرارت تنور دوري كرده و از رفتن بداخل آتش اعراض نمودند ولي گروه ديگر، آنكار را بارضا و رغبت انجام دادند و بدرون آتش پريده و دوش آتش گرفتند و بسلامت خارج شدند .

 گروه اول وقتي شاهد سلامتي آنان شدند ، احتمال دادند كه اين آزمون نتايج وخيمي ممكن است براي آنان بدنبال داشته باشد ، لذا به خدا اعتراض كرده و درخواست تجديد آزمون را كردند .

خداوند ارحم الراحمين كه از قبل وضعيت هرگروه را مي دانست ، آن آزمايش را تكرار نمود ولي اين بار نيز آنان در آزمايش شكست خوردند و از هرم آتش پس نشستند .

خدا به آنان خطاب كرده و فرمود : حال بدانيد كه شما از اهل جهنم خواهيد بود ، و خطاب به مؤمنين نموده و گفت شما بدانيد كه اهل بهشت خواهيد بود .

 پس از اين جلسه خداوند آنان را دوباره درهم مخلوط نموده و يك انسان خلق كرد و بقية آدم ها از اعقاب همان آدم هستند كه برخي از اهل بهشت اند و برخي اهل جهنم .

در تعزيه عالم ذر كه به معناي عالم و جهان ذرات اوليه است ، نيز در حقيقت به همان حديث تأكيد مي شود ، منتهي در آن حديث گويا تكليف تمام مردم مشخص گرديده است ولي در اين تعزيه وظيفه و تكليف انبياي عظام الهي معين و اعلام ميشود .

موضوع تعزيه همانطور كه گفتم به اين شرح است كه خداوند به جبرئيل فرمان گردآوري و احضار تمامي انبياء و رسل را مي دهد و جبرئيل با يك ندا آنان را به يك گردهمائي فوري و اضطراري فرا ميخواند .

مجموع اشعار اين مجلس      بيت است كه بوسيلة افراد مختلفي خوانده ميشود و  آخرين ابيات آن كه بوسيلة زينب خوانده ميشود اين است :

اماندي باغريمي بو سوزلريله داغلاتما                      بو خوردا قزلره رحم ايله بسدور آغلاتما

چكرم هرنه بلاوار كسللر الريوي                                  بومعجريم آچارام باغلارام يارالاريوي

اولاندا روز جزا ايخداي ليل و نهار                          باغشلا جرمني بو كاتبون به هشت و چهار

 افراد شاخص اين گردهمايي كه در جريان تعزيه نيز نقش هايي برايشان تدوين شده ، به ترتيب اجراي نقش عبارتند از : روح القدس ، جبرئيل ، يحياي نبي ، آدم صفي الله ، نوح پيامبر ، ابراهيم خليل الله ، موسي كليم الله ، محمد مصطفي ( صلي الله و عليه و آله طيبين والطاهرين ) ، امام حسين ، حبيب ابن مظاهر ، زينب ، امام علي ( ع ) ، شمر ملعون مردود ، شهربانو ، ابن سعد ملعون .

2.              وفات ابراهيم

جريان اين تعزيه روايتگر ماجراي وفات ابراهيم فرزند حضرت محمد رسول الله است و مجموع اشعار اين مجلس      بيت است كه بوسيلة افراد مختلفي خوانده ميشود .

افراد شاخص اين تعزيه ، به ترتيب اجراي نقش عبارتند از :   حضرت پيامبر محمد مصطفي ( ص ) ، ابراهيم ، امام حسين ، حضرت فاطمه ( س) ، جبرئيل ، عزرائيل ، معلم ، طفلان ، امام حسين .

3.             حجه الوداع

ماجراي اين تعزيه روايتگر حكايتي است كه طي آن پس از فوت معاويه ، فرزندش يزيد براي مدينه حاكم جديدي تعيين  نموده و از او ميخواهد كه از امام حسين و ديگران برايش بيعت بگيرد . امام حسين با قهر از مدينه خارج شده و به مكه ميرود و زيارت مكه را نيز ناتمام گذاشته و به سمت كربلا حركت مي نمايد تا با يزيد و يزيديان رودررو قرار گيرد .

مجموع اشعار اين مجلس      بيت است كه بوسيلة افراد مختلفي خوانده ميشود و  آخرين ابيات آن كه بوسيلة فاطمة صغري خوانده ميشود اين است :

ياخچي خوار اولدون نظردن دوشدون اي كعبه قيزي

اعتنا ايتمز سنه ، بو قوم خويشان فاطمه

سطح غبرا ايچره من بير كاتب چشم انتظار

كيم اول روز جزاده دادخواهين فاطمه

افراد شاخص اين تعزيه ، به ترتيب اجراي نقش عبارتند از :

غلام قاصد ، وليد ملعون ، امام حسين ، زينب ، مروان ، عباس بن علي ، علي اكبر ، قاسم ، محمد حنفيه ، ام سلمه ، فاطمة صغري ، جبرئيل ، نداي پيامبر .

 

4.               شهادت مسلم

از مردمان كوفه قريب سي هزار نامه بسوي امام حسين نوشته و او را جهت ولايت و حكومت به كوفه دعوت كرده بودند ، امام براي فراهم نمودن مقدمات كار پسر عموي خود مسلم بن عقيل را بعنوان نايب خود بكوفه فرستاد تا اوضاع و احوال سياسي آنجا را بيازمايد و نتيجة مأموريت خود را با پيك براي امام بفرستد . مسلم در كوفه تمام مردان كوفه را بخود جلب كرد و بنام امام از همگي آنان بيعت گرفت ، اما مردم بيوفاي كوفه به بيعت خود وفانكرده و در اولين روز ورودعبيدالله ابن زياد ، والي جديد كوفه ، از دور و اطراف مسلم پراكنده شدند و باعث گرفتاري و شهادت قهرمانانة او در بالاي دارالحكومة كوفه شدند .

مجموع اشعار اين مجلس      بيت است كه بوسيلة افراد مختلفي خوانده ميشود و  آخرين ابيات آن كه بوسيلة مسلم  خوانده ميشود اين است :

حسين وصالينه هر صبح و شام چكدوم آه                        اقول و اشهد و ان لا اله الا الله

نصيب قيل ديه احمد اولنده يا الله                                    محمد است رسول و علي ولي الله

افراد شاخص اين تعزيه ، به ترتيب اجراي نقش عبارتند از : 

حضرت عيسي روح الله ، زعفر جني ، امام حسين ،‌فاطمة صغري ، قاصد اول ، قاصد دوم  قاصد سوم ، حضرت مسلم ، صياد ، طفلان مسلم ، نعمان ، قاصد مسلم ، مختار عباس ، ابن زياد ملعون ، دروازه بان كوفه ، هاني ، محمد اشعث ، غلام ، معقل ، دختر هاني ، اصحاب مسلم ، شريح قاضي ،مروان ، طوعه ،  بلال ملعون ( پسر طوعه) ، جلاد .

5.               شهادت طفلان مسلم

مسلم در مأموريت كوفه دوپسر نوجوان خود را نيز بهمراه خود برده بود ، و وقتي كار را بر خود تنگ مي بيند بچه ها را از خود جدا كرده و خود بدست مزدوران يزيد ملعون دستگير مي شود . آن بچه هاي نوجوان چند روزي در ترس و وحشت در كوچه هاي غربت سرگردان ميشوند و از مردم  ، مهرباني ها و نامهربانيها مي بينند تا بالاخره بدست يك ناجوانمرد لو رفته و دستگير ميشوند و به شهادت مظلومانه ميرسند .

مجموع اشعار اين مجلس      بيت است كه بوسيلة افراد مختلفي خوانده ميشود و افراد شاخص اين تعزيه ، به ترتيب اجراي نقش عبارتند از :

منادي ، ابن زياد ملعون ، عسعس[1] پليس ، شريح قاضي ، پسر شريح ، محمد ابن مسلم ، ابراهيم ابن مسلم ، شعبان ، مشكور زندانبان ، زن حارث ، كنيز ، حارث ملعون .

6.               مجلس ثعلبيه ( ورود امام به كربلا)

امام حسين پس از ترك ناقص زيارت خانة خدا كه براي تنبه حاضرين در حرم امن الهي به اينكار دست زده بود ، با اهل و خاندان و ايل و تبارش به سمت كربلا براه مي افتد و در محلي بنام ثعلبيه قاصدي را مي بيند كه خبر كشته شدن مسلم در كوفه را بعرض امام ميرساند و امام در آن مكان دختر كوچك مسلم را در آغوش گرفته و او را نوازش مي كند .

مجموع اشعار اين مجلس      بيت است كه بوسيلة افراد مختلفي خوانده ميشود و افراد شاخص اين تعزيه ، به ترتيب اجراي نقش عبارتند از : امام حسين ، زينب ، عباس ، علي اكبر ، يزيد پليد لعين ، عمرعاص ملعون ، غلام ، والي مكه ، عرب ، خديجه دخت مسلم .

7.                لشكركشيدن حر

وقتي سپاه امام حسين به دشت نينوا مي رسد ، با لشكري از لشگريان يزيد رودررو قرار ميگيرد كه نام فرماندة آن حربن يزيدبن رياحي بود .

سپاه حر در بيابان راه خود را گم كرده و از سرگرداني دچار بي آبي و تشنگي شده بودند ، پس از آنكه سپاهيان امام به آنان آب مي نوشانند ، حر از بزرگواري فرماندة سپاه مقابل سپاسگزاري كرده و نام او را مي پرسد . امام خود را معرفي ميكند و ميگويد كه براي اجابت دعوت كوفيان به سمت كوفه در حركت است ، اما وقتي حر پي به نيت آنان مي برد ، افراد سپاهش را براي جلوگيري از حركت گروه همراهان امام بكار مي گيرد و آنان را وادار به استقرار در همانجا كه بعداً نامش كربلا شد مي كند . در همان زمان محدود محاصره حر و پسرش از كردة خود پشيمان شده و براي عذرخواهي به پيشگاه امام حسين مي آيند و در اولين گام جان خود را در راه دفاع از خاندان رسول الله و دين محمدي فدا مي كنند و هردو با افتخار و آزادگي تمام به شهادت مي رسند .

مجموع اشعار اين مجلس      بيت است كه بوسيلة افراد مختلفي خوانده ميشود و  آخرين ابيات آن كه بوسيلة امام             خوانده ميشود اين است :

افراد شاخص اين تعزيه ، به ترتيب اجراي نقش عبارتند از :

ابن زياد ملعون ، غلام ، حر رياحي ، عمرسعد ملعون ، هاتف غيبي ، شمر ، امام حسين ، عرب علي اكبر ، عباس ، قاسم ، زينب ، سكينه ، جبرئيل ، شيخ العرب ، ابن سعد لعين ، شمر ملعون ، علي پسر حر .

8.                آب آوردن علي اكبر

در اين تعزيه علي اكبر فرزند جوان و رشيد امام حسين با مشاهدة تشنگي و عطش كودكان و خردسالان حرم امام ، براي آوردن آب از امام اجازه گرفته و به سمت فرات روان مي شود و در جريان اين كار ضمن صحبت با اسبش عقاب ، با كبوتر به مدينه پيغام ميفرستد و در نهايت وقتي به فرات مي رسد مورد حملة لشگريان كفر قرار گرفته و در اثر ضربه اي كه از قنفذ ملعون دريافت كرده ، از اسب برزمين مي افتد و به شهادت مي رسد .

<?xml:namespace prefix = v ns = "urn:schemas-microsoft-com:vml" />

مجموع اشعار اين مجلس      بيت است كه بوسيلة افراد مختلفي خوانده ميشود و افراد شاخص اين تعزيه ، به ترتيب اجراي نقش عبارتند از : ابن سعد ، امام حسين ، ابوالفضل عباس ، زينب ، جناب علي اكبر ، جناب قاسم ، سكينه ، شمر ، عون ، ام ليلا .

9.                شهادت علي اكبر

مجموع اشعار اين مجلس      بيت است كه بوسيلة افراد مختلفي خوانده ميشود و   افراد شاخص اين تعزيه ، به ترتيب اجراي نقش عبارتند از :  ابن سعد ، شمر مرتد ملعون ، عرب حضرت امام حسين ، زينب ، ام ليلا ، علي اكبر ، سكينه  .

10.تعزية عابس و شوذب

مجموع اشعار اين مجلس      بيت است كه بوسيلة افراد مختلفي خوانده ميشود و  افراد شاخص اين تعزيه ، به ترتيب اجراي نقش عبارتند از : عابس ، شوذب ، امام حسين ، شمر شرير ،  ربيع ابن تميم سائل .

11.شهادت عباس

عباس علمدار سپاه حسين است و علاوه برآن سقاي كربلا نيز هموست ، شباهنگام در حاليكه عباس در گرداگرد خيمه گاه و حرم امام حسين به پاسداري و مراقبت مشغول است  شمر را مي بيند كه آرام آرام به او نزديك مي شود .

 شمر با يادآوري اين نكته كه از طرف مادري با مادر عباس ( ام البنبن ) نسبت دارد باو ميگويد كه من دلم به حال تو ميسوزد و مي ترسم كه تو در جنگ كشته شوي و پيشنهاد ميكنم به سپاه يزيد بپيوندي و به اين ترتيب خودت را نجات داده و علاوه بر آن مقامي هم در سپاه يزيد بعهده بگيري .

عباس از اينهمه نامردي و دورويي شمر عصباني شده و او را ازخود ميراند و درهمانحال يك درگيري با سپاه شمر پيدا ميكند ولي با صداي امام حسين كه به سروصداي جنگ و شمشير از خواب برخاسته ميدان جنگ را رها كرده و به محضر برادر بزرگوارش مي شتابد .

امام حسين ضمن احوالپرسي از او شرح واقعه را سئوال ميكند و عباس گزارش واقعه را بطور كامل و بي كم و كاست بيان ميكند ، امام حسين به برادرش ميگويد ، اين هم فرصتي است كه بدست آمده و چنانچه تو مايل باشي ميتواني از اين فرصت استفاده كرده و لااقل خودت را از كشته شدن نجات دهي .

عباس از اين حرف امام ناراحت ميشود و به برادرش ميگويد بنظر ميرسد كه شما ديگر به من اعتماد نداري تا فرماندهي سپاه خودت را به من بسپاري و با حالت قهر از خيمه گاه خارج ميشود و براي شكايت به پيشگاه پدرش اميرالمؤمنين علي ابن ابيطالب به سمت نجف براه مي افتد .

پس از طي مقداري راه عربي در تاريكي جلوي او را گرفته و پس از مدتها صحبت با او و پرسيدن احوال حسين و اهل و عيالش به عباس ميگويد كه من پدرت علي هستم و اينكار كه تو كرده اي و امام حسين را در اين حال تنها گذاشته اي كار درستي نيست و بايد به كمك او بروي .

عباس پس از ديدار پدر و شنيدن نصايح او ، از بين راه به سمت خيمه گاه برگشته و در برابر برادرش زانو زده و از او عذرخواهي نموده و اجازة حضور در ميدان جنگ را ميگيرد و پس از خداحافظي از اهل حرم به سمت ميدان جنگ رفته و پس از جنگ و گريز خود را به فرات رسانده و مشگي را از آب پر نموده و بدوش ميگيرد و به سمت خيمه گاه مي آيد .

عباس در راه برگشتن با هجوم سپاه غارتگر يزيد روبرو شده و به جنگي شجاعانه با آنان مي پردازد تا در دو مرحله دو دستش را با ضربات شمشير و عمود از تنش جدا مي كنند و سپس به مشك آبي كه به دندان گرفته و براي فرزندان و خردسالان حرم مي آورد تيري مي زنند و آب مشك را برزمين ريخته و سپس او را به شهادت مي رسانند .

 

مجموع اشعار اين مجلس      بيت است كه بوسيلة افراد مختلفي خوانده ميشود و  افراد شاخص اين تعزيه ، به ترتيب اجراي نقش عبارتند از : امام حسين ، زينب ، كلثوم  عباس ، سكينه ، شمر ملعون ، امام علي ،  ابن سعد لعين ، مارد ملعون .

 

/ 0 نظر / 4 بازدید